معرفی استان
 

آشنایی اجمالی با استان زنجان


آشنایی اجمالی با استان زنجان
استان زنجان با مساحتي بالغ بر 22164 كيلومتر مربع بين 47 درجه و 10 دقيقه تا 90 درجه و 26 دقيقه طول شرقي و 35 درجه و 33 دقيقه تا 37 درجه و 15 دقيقه عرض شمالي از نصف‌النهار گرينويچ، در ناحيه شمال غرب كشور قرار دارد و از طرف شمال به استان اردبيل، از شمال شرق به استان گيلان، از شرق به استان قزوين، از جنوب به استان همدان، از غرب به استان كردستان و آذربايجان غربي و از شمال غرب به استان آذربايجان شرقي محدود است. براساس آخرين تقسيمات كشوري، استان زنجان داراي 8 شهرستان است.
نقاط تاريخي و ديدني استان
استان زنجان به لحاظ قدمت تاريخي و موقعيت جغرافيايي داراي بناها و مكان هاي تاريخي و ديدني زيادي است كه از جمله آن ها مي توان به گنبد سلطانيه، بازار زنجان، غار كتله خور، معبد داش كسن، پل ميربهاالدين و همچنين مناطق ديدني و توريستي ائل داغي و چاي باغي اشاره كرد.
1. گنبد سلطانيه بلند ترين گنبد آجري جهان:
گنبد سلطانيه، بزرگ‌ترين گنبد آجري جهان است كه تيرماه سال 84 ، با موافقت 176 كشور عضو يونسكو به عنوان اثر جهاني ثبت شد. اين بنا كه يكي از مهم‌ترين بناهاي دوره‌ ايلخاني است در 30 كيلومتري زنجان و در ميان بافت قديم شهر سلطانيه واقع شده است. اين بناي كهن سومين بناي جهان پس از كليساي مريم و مسجد اياصوفيه تركيه است كه توسط سلطان محمد خدابنده معروف به «اولجايتو» از پادشاهان ايلخاني ساخته شده است. بناي عظيم سلطانيه كه فرهنگ مردم اين استان را در خود نمايان مي‌سازد، با طراحي معماران تبريزي (عليشاه تبريزي) ساخته شده است. سرتاسر داخل اين گنبد پوشيده از كتيبه‌هاي مختلفي مي باشد كه با رنگ روي گچ ترسيم شده اند . پس از برداشته شدن قسمت‌هايي از اين گچ‌ها توسط كارشناسان ايتاليائي تزئينات اصلي آجري گنبد آشكارگرديده است. اين بنا قسمتي از مجموعه‌عظيمي است كه به « ابواب البر» مشهور و شامل دارالشفا، بيت قانون و بيت الحكمه بوده است. قطر گنبد 4/24 متر است و در اين فضا 8 چرز سنگين با عرض 32/6 تا 25/7 متر با سطح مقطع 50 متر مربع قرار گرفته است و مهم‌ترين وجه مشخصه‌ آن تحول معماري از دوران سلجوقي به دوران ايلخاني را نشان مي‌دهد. اين بناي عظيم در سال 1384 با موافقت تمام 176 كشور عضو يونسكو و بدون رأي مخالف و در بيست و نهمين اجلاس كميسيون عمومي ميراث جهاني به ثبت جهاني رسيد. اين گنبد هفتمين اثر باستاني است كه تا به حال از ايران به عنوان ميراث جهاني ثبت شده است.
سفيران اكثر كشورهاي جهان از جمله هند، بلژيك، مصر و ژاپن در اجلاس «دوربان آفريقاي جنوبي» در دفاع از ضرورت ثبت جهاني گنبد سلطانيه به عنوان بزرگ‌ترين گنبد آجري جهان سخنراني كردند.
2. بازار زنجان:
بازار زنجان كه در بافت قديمي شهر واقع شده است از نظر تاريخي به دو قسمت بالا و پايين تقسيم مي شود. بازار پايين در اوايل دوره صفويه و در زمان شاه طهماسب و بازار بالا در زمان آقا محمدخان قاجار ساخته شده است.
3. رختشويخانه سنتي زنجان:
اين بنا يكي از بناهاي منحصر به فرد در كشور مي باشد كه خصوصيات معماري دوران قاجار را نشان مي دهد و در محله عباسقلي خان ساخته شده است.
4. غار كتله خور:
يكي از جاذبه هاي طبيعي _ تاريخي استان است كه در 140 كيلومتري زنجان و در بخش افشار شهرستان قيدار (خدابنده) واقع است. اين غار از زيباترين پديده هاي طبيعي جهان با قنديل هاي طبيعي مي باشد. اگر چه مردم منطقه افشار از وجود اين غار با خبر بوده اند، اما بهار سال 1331 هيأت كوهنوردي زنجان با همياري سيد اسداله جمالي اين غار را شناسايي كرده و به ثبت رساندند.
5. معبد داش كسن:
اين معبد در 10 كيلومتري سمت جنوب شرقي سلطانيه و در نزديكي روستاي«ويير» قرار دارد. در اين معبد نقش دو اژدها در طرفين ايوان، به طور قرينه و متعاكس حجاري شده است كه از شاهكارهاي سنگ تراشي و هنري دوره ايلخاني محسوب مي شود.
6. مجموعه ي تفريحي _ توريستي ائل داغي:
اين مجموعه در ارتفاعات شمالي شهر زنجان قرار دارد كه يكي از مناطق ديدني كشور است. درياچه، سينماي روباز تابستاني، رستوران هاي طلايي ائل سئون و ائل داغي و پله هاي كوهنوردي از امكانات اين مجموعه توريستي مي باشد و با به بهره برداري رسيدن فاز اول آن جمعيت زيادي از سراسر كشور در آنجا جمع مي شوند، كه نمونه بارز آن در جشنواره هاي آش ايراني است.
از ديگر مناطق ديدني استان مي توان به سد تهم، چاي باغي، غاز خرمنه سر طارم، پارك هاي جنگلي، چشمه هاي آب گرم معدني، مناطق حفاظت شده سهرين و انگوران، دربند قاطرچي ماه نشان، چشمه اژدهاتو، مقبره قيدار نبي، امامزاده هاي شهرستان ابهر و زنجان، قلعه سميران طارم، مسجد جامع قروه، سجاس، گلابر و زنجان، همچنين عمارت هاي ذوالفقاري، دارايي و ... اشاره كرد.

صنايع دستي استان
از قديم الايام مردم اين نواحي در توليد ابزار و ادوات هنري و تزئيني مهارت خاصي داشته اند. امروزه صنايع دستي هنرمندان زنجاني يادگاري از گذشته هاي دور مي باشد كه با پيشرفت تكنولوژي و توليد ابزارهاي مدرن به ظرافت هاي خاصي دست يافته اند. از جمله اين هنرها مي توان به چارق دوزي، مليله كاري، چاقوسازي، قالي و گليم بافي و ... اشاره كرد. لازم به ذكر است مليله كاري زنجان شهرت جهاني دارد.

حكما و نام آوران استان
الف) شيخ شهاب الدين سهروردي(شيخ اشراق)
شيخ شهاب الدين سهروردي ملقب به شيخ اشراق در سال 550 هجري در قريه سهرورد زنجان متولد شد. وي براي تحصيل به اصفهان و مراغه مسافرت كرد. او يكي از مشاهير جهان اسلام است كه داراي 30 اثر علمي از جمله: حكمت الاشراق، المشارع و المطارحات، آواز پر جبرئيل، عقل سرخ، لغت موران، الواردات و التقدسيات و ... مي باشد. به لحاظ تفكرات فلسفي و اعتقادي كه داشت علماي شهر حلب او را تكفير كردند. صلاح الدين ايوبي به تحريك
آن ها توسط پسرش ظاهرشاه جوان كه يكي از طرف داران شيخ بود او را به شهادت رساند. پيكر شيخ اشراق در شهر حلب مدفون است. مكتب فلسفي او به مكتب سهرورديه و يا اشراقيه معروف است. در سال هاي گذشته چندين كنگره براي شناسايي تفكرات عميق علمي و فلسفي او در زنجان برگزار شده است، متفكراني از سراسر جهان در أن كنگره ها شركت كرده اند.
ب) مولانا همتي انگوراني
مولانا همتي انگوراني در قرن دهم هجري در انگوران زنجان ديده به جهان گشود. او يكي از مشاهير و شعراي شيعي مذهب است كه در ترويج مذهب شيعي تلاش هاي بسياري كرده و حتي براي تبليغ و ترويج مذهب شيعي به آناتولي سفر كرده است. وي در جاي جاي اشعار خود به مذهب جعفري اشاره كرده و مي گويد:
پيشواسي، رهنماسي، رهبري اثني عشر
قول و فعلي حقه لايق جعفري دور همتي
مولانا همتي داراي ديوان شعري شامل 8000 بيت مي باشد كه در تبريز نگهداري مي شود. آرامگاه او در شهر انگوران قرار دارد كه اخيرا سنگ قبر او كشف شده است.
ج) حكيم هيدجي
حكيم حاج ملامحمد هيدجي در سال 1270 هجري قمري در قريه هيدج در مابين ابهر و زنجان پا به عرصه وجود گذاشت. او براي تكميل علوم خود به شهرهاي قزوين، تهران و عراق سفر كرد. حكيم هيدجي يكي از نوابغ روزگار است كه به سه زبان تركي، عربي و فارسي شعر گفته است. او علاوه بر شاعري، فيلسوف بزرگي بوده كه سال ها به تدريس فلسفه مشغول بوده است. او همچنين در جريانات سياسي كشور از جمله تحريم تنباكو نقش شاياني ايفا كرده است. از حكيم هيدجي آثاري در زمينه ادبيات، فلسفه و سياست برجاي مانده است كه مي توان به «ديوان شعار»، «كشكول»، «رساله دخانيه» و «دانش نامه» اشاره كرد.
سایر حکما و نام آوران:
از دیگر حکما و نام آوران استان می توان به آخوند ملا قربانعلی، شهید دکتر مجید شهریاری، آيت اله سيد اسماعيل موسوي مشهور به ميرزا آقا (امام جمعه فقيد زنجان)، دکتر امیراعلم غضنفریان، پرفسور یوسف ثبوتی، استاد رضا روزبه، آیت‌الله العظمی سيد عزالدين حسيني زنجاني، آیت الله حاج سيد موسي شبيري زنجاني، آیت اله سید احمد حسینی زنجانی (روحانی)، آیت اله محمد اسماعیل صائینی (فیلسوف)، شیخ عبدالکریم خوئینی زنجانی (فقیه)، آیت اله حسین دین محمدی زنجانی (عارف)، میرزا ابراهیم فلکی حکمی زنجانی (ریاضیدان)، حاج ملا آقاجان زنجانی (عارف)، آیت اله شیخ عبدالکریم زنجانی (عارف)، شیخ اخی فرج زنجانی (عارف)، حسین منزوی (شاعر)، عاصم زنجانی (شاعر) رضا میرکریمی (کارگردان)، جمال شورجه (کارگردان)، پروفسور رضا عباسچیان (رئیس بزرگترین انجمن مواد علمی آمریکا)، پروفسور جواد پرویزی (جراح و ارتوپد) و سرداران شهید محمدناصر اشتری، قامت بیات، میرزاعلی رستمخانی، رحمان فروزنده و ... اشاره کرد.


اولویت های سرمایه گذاری استان زنجان
شهرستان زنجان:
توليد جداول سنگي و سنگ فرش از ضايعات، گالوانيزاسيون ، توليد پودرهاي ميكرونيزه بالاي 1500 مش، فرآوري فلدسپات، آب اكسيژنه، طرح توليد تترايك ( ظروف بسته بندي)، توليد كربن فعال از ضايعات كشاورزي، انواع الكتروموتورهاي DC، فرآوري محصولات جاليزي ( پياز و ... بصورت پودر، گرانول و خلال)، ، هگزا متيلن دي آمين (HMDA)، صنايع پائين دستي پتروشيمي با توجه به ظرفيت خطوط لوله نفت و گاز استان ،توليد انواع منسوجات ضدباكتريايي با سيستم نانو توليد ورق هسته ترانسفورماتور، سيلندر و سرسيلندر، شمش زاماك ، فرآوري پتاس ، تجهيزات شبكه برق رساني، قطعات آلمينيومي به روش دايكاست، عمليات حرارتي قطعات صنعتي، غذاي آماده و نيمه آماده-صنايع نوين شامل صنايع نانو تكنولوژي بيولوژي و صنايع پر خطر. خميرکاغذاز ضایعات کشاورزی، کاغذ روزنامه ازضايعات کاغذ ومقوا، مقوای دوبلکس، ظروف کاغذی، روکش ازکاغذ ملامینه، روکشهای CPL-HPL، پارکت لامینه، ريسندگي و بافندگي فاستوني، الیاف پلی استر cotton type ، الیاف اکریلیک، ريسندگي وبافندگي سيستم پنبه اي، بافت انواع پارچه (پارچه پرده اي-رومبلي-مخمل- حوله اي)، تولید پارچه چادر مشکی، رنگرزي-چاپ وتكميل، بافندگي وتكميل جين، فيلم و ورق كامپوزيتي، قطعات کامپوزیتی، پروفيل ،تيرآهن وميلگرد كامپوزيتي، كپسول هاي cngكامپوزيتي، آلکیل فنولیک رزین، رزینهای جامد مورد مصرف در رنگهای پودری به جز ملامین و اوره فرمالدئید، رزینهای آلکید ویژه رنگهای اتوموبیل، رزینهای اکریلیک جامد، رنگدانه های آلی و معدنی، لاکهای عایق الکتریکی، گرانولهای زیست تخریب پذیر، ورق پلاستیکس با تبادل یونی جهت استفاده در باتری سازی، ورق از آلیاژ PVC و ABS، فیلم پلی وینیل بوتیرال(PVB )، فیلم استرچ از نوع PVC، کربوکسی متیل سلولی (CMC)، تری سدیم فسفات، سدیم لوریل اتر سولفات(تگزاپون)، زئولیت، تایر رادیال خودروهای سنگین، پلی وینیل کالراید امولسیون، رزینهای ویژه تایرسازی، پلی تترافلوئورو اتیلن، متیل متاکریلات، متیل کلراید، فرمالدهید، اسید استیک، نیترو بنزن، بنزن، اتیلن اکساید، اتیلن پروپیلن دین مونومر (EPDM) و اتیلن پروپیلن رابر (EPR)، کیومن، ایزو پروپیل الکل، بوتیرالدهید، اکریلونیتریل، اکسید پروپیلن، اکرولئین، اکریلیک اسید، اسید سولفوریک، آمونیوم پلی فسفات، اسید نیتریک، بتن سبک گازی (AAC)، بتن سبک سلولی (CLC، سازه های فلزی سبک (LSF)، سازه فلزی پیچ و مهره ای، سرامیک های مهندسی، کنسانتره سنگ آهن، گندله سنگ آهن، اسانس چاي، استابلايزر وامولسيفايرممزوج شده، امولسيفايردرصنايع غذايي ودارويي، روکش طبيعي سوسيس وکالباس، شربت فروکتوزغني شده HFCS، آنالایزر هماتولوژی، استنت های قلبی دارویی و غیر دارویی، اکسیژناتور، الکتروشوک (دیفیبریلاتور قلبی)، ایمپلنت های دندانی، بالن های قلبی، پیس میکر داخل و خارج قلبی، تیغ جراحی، تیوب X-Ray، حلزون شنوایی،
شهرستان ابهر:
آلياژ آلومنيوم سيلسيم ( آلسي)، شستشوي كائولن، توليد سيليس مرغوب براي بلورجات، توليد سيليس ريخته گري، ، توليد شيشه هاي پيركس ، توليد پودرهاي ميكرونيزه بالاي 1500 مش، فرآورده هاي سيب زميني (پودر،گرانول ،خلال و پوره) ، طرح چاپ روي لفافهاي بسته بندي، توليد ظروف شيشه اي آزمايشگاهي ،آلياژ فروسپليس ، توليد جداول سنگي و سنگ فرش از ضايعات-صنايع تبديلي انگور- روغن كشي از دانه انگور- سرمايه گذاري در تكنولوژي هاي نوين (نانو و ...)، ريسندگي و بافندگي فاستوني، الیاف پلی استر cotton type ، الیاف اکریلیک، ريسندگي وبافندگي سيستم پنبه اي، بافت انواع پارچه (پارچه پرده اي-رومبلي-مخمل- حوله اي)، تولید پارچه چادر مشکی، رنگرزي-چاپ وتكميل، بافندگي وتكميل جين
شهرستان ايجرود:
فرآوري محصولات جاليزي ( پياز وسيب زميني )- سرمايه گذاري در تكنولوژي هاي نوين (نانو و ...)، توليد آجرهاي ماسه آهكي، صنایع بالا و پایی دستی پتروشیمی، هگزا متيلن دي آمين (HMDA)، صنايع پائين دستي پتروشيمي با توجه به ظرفيت خطوط لوله نفت و گاز استان، فيلم و ورق كامپوزيتي، قطعات کامپوزیتی، پروفيل ،تيرآهن وميلگرد كامپوزيتي، كپسول هاي cngكامپوزيتي، آلکیل فنولیک رزین، رزینهای جامد مورد مصرف در رنگهای پودری به جز ملامین و اوره فرمالدئید، رزینهای آلکید ویژه رنگهای اتوموبیل، رزینهای اکریلیک جامد، رنگدانه های آلی و معدنی، لاکهای عایق الکتریکی، گرانولهای زیست تخریب پذیر، ورق پلاستیکس با تبادل یونی جهت استفاده در باتری سازی، ورق از آلیاژ PVC و ABS، فیلم پلی وینیل بوتیرال(PVB )، فیلم استرچ از نوع PVC، کربوکسی متیل سلولی (CMC)، تری سدیم فسفات، سدیم لوریل اتر سولفات(تگزاپون)، زئولیت، تایر رادیال خودروهای سنگین، پلی وینیل کالراید امولسیون، رزینهای ویژه تایرسازی، پلی تترافلوئورو اتیلن، متیل متاکریلات، متیل کلراید، فرمالدهید، اسید استیک، نیترو بنزن، بنزن، اتیلن اکساید، اتیلن پروپیلن دین مونومر (EPDM) و اتیلن پروپیلن رابر (EPR)، کیومن، ایزو پروپیل الکل، بوتیرالدهید، اکریلونیتریل، اکسید پروپیلن، اکرولئین، اکریلیک اسید، اسید سولفوریک، آمونیوم پلی فسفات، اسید نیتریک
شهرستان خدابنده:
توليد كربنات وبي كربنات سديم ، توليد آجرهاي ماسه آهكي، فرآوري محصولات جاليزي( پياز و وسيب زميني)
شهرستان خرمدره:
توليد مصالح و ديواره هاي ساختماني سيليسي ،توليد سيليس مرغوب براي بلورجات، توليد سيليس ريخته گري توليد شيشه هاي پيركس، توليد انواع الياف ژئو تكستايل، انواع الياف دو جزئي، ريسندگي نخهاي ظريف پنبه اي،( صنايع تبديلي انگور- روغن كشي از هسته انگور، ريسندگي و بافندگي فاستوني، الیاف پلی استر cotton type ، الیاف اکریلیک، ريسندگي وبافندگي سيستم پنبه اي، بافت انواع پارچه (پارچه پرده اي-رومبلي-مخمل- حوله اي)، تولید پارچه چادر مشکی، رنگرزي-چاپ وتكميل، بافندگي وتكميل جين
شهرستان طارم:
توليد زاج بلور، توليد آلومينا از آلونيت، فرآوري كائولن ، فرآورده هاي سيب زميني ، پياز ،سير(پودر، گرانول ،خلال و پوره) ،فرآوري زيتون- توليد داروهاي گياهي، غذاي آماده و نيمه آماده، فرآوري مس
شهرستان ماهنشان:
توليد گاز كلراز Nacl، توليد اسيد بوريك، فرآوري بنتونيت ، توليد پرليت منبسط، فرآوري فلدسپات،صنايع تبديلي ميوه هاي هسته دار، فرآوري (سولفات منيزيم وپتاسيم ،تالك شيست،تراورتن،كائولن،منگنز)، توليد آجر ماسه آهكي